Sadržaj
Pretraga
Unesite ključne reči
Istorijat utvrđivanja sportske pripremljenosti
Rad na unapređenju kvalitetnog i vrhunskog sporta je jedna od najznačajnijih kontinuiranih delatnosti Zavoda od njegovog osnivanja do danas. On se odvijao kroz proveru sportske pripremnjenosti sportista, posebno vrhunskih, stručno savetodavnu pomoć sportistima, trenerima i sportskim organizacijama, preduzimanjem sportsko - higijenskih mera za stvaranje povoljnih uslova u sprovođenju trenažnog procesa i takmičarske aktivnosti, kroz razvojno-istraživački i naučno istraživački rad, usavršavanje stručnog kadra u oblasti sporta i pružanje stručno-tehničkih usluga.
Već u prvim godinama rada, u Zavodu su počela prva ispitivanja nivoa pripremnjenosti sportista. 1964. godine, urađena je prva multidisciplinarna metodika ispitivanja pripremnjenosti sportista, koja je omogućila da se testiranje vrši sa više aspekata značajnih za procenu sportske pripremljenosti. Interdisciplinarni sastav tima koji je uradio ovu metodiku omogućio je da ona obuhvata zdravstveni status, morfološki razvoj, funkcionalne mogućnosti, psihološki status i opšte i specifične fizičke sposobnosti. Tokom njene primene u praksi ona je menjana i usavršavana i kao takva primenjivana sve do unificiranja testova i metodologije testiranja sportista, na nivou tadašnje Jugoslavije 1983. godine u kojoj su učestvovali najpozvaniji jugoslovenski stručnjaci iz Beograda, Zagreba i Ljubljane. Poseban doprinos unifikaciji testova i testiranju sportista dali su saradnici Zavoda: Predrag Gavrilović, Ljubica Bačanac, Radivoj Brdarić, Ljubiša Lazarević, Milivoje Matić, Branislav Milišić, Mileva Radović i Srđan Savić.
U dugogodišnjoj praksi utvrđivanja sportske pripremljenosti u Zavodu, uvek je primenjivan interdisciplinarni pristup.
Primenjivana metodologija testiranja sportista sadrži:
• utvrđivanje zdravstvenog statusa
• utvrđivanje funkcionalnih mogućnosti
• utvrđivanje motoričkog statusa
• utvrđivanje psiho-socijalnog statusa i stepena psihološke pripremljenosti sportista
Povremeno su primenjivani i utvrđivanje tehničke i taktičke pripremljenosti i analize takmičarske aktivnosti.
U okviru ovih testiranja Zavod je među prvima primenio pojedine metode. U periodu od 1962. do 1968. godine primenjene su spiroergometrijske metode za utvrđivanje aerobne moći, anaerobnog praga (steady state), u cilju utvrđivanja tzv. opšte izdržljivosti. Takođe je primenjivana telemetrijska elektrokardiografija pomoću aparature koja je razvijana uz pomoć saradnika Zavoda. Istovremeno je rengenski određivan volumen srca sportista, utvrđivana tolerancija nedostatka parcijalnog pritiska kiseonika pri sportskom naporu (spiroergometrijski u zatvorenom sistemu, klima barokomori i na nadmorskim visinama većim od 2000 metara) i oksimetrija, u okviru priprema sportista za Olimpijske igre u Meksiku 1968. godine. Takođe je vršeno ispitivanje niza biohemijskih parametara kod sportista pri različitim fizičkim opterećenjima u normalnim i hipoksičnim uslovima (mlečne kiseline, šećera, belančevina i njihovih frakcija i hormona kore nadbubrežne žlezde).
Početkom sedamdesetih godina u spiroergometrijska ispitivanja uvodi se metoda vita maxima. Takođe je u Zavodu prvi put primenjen SELSPOT sistem za kinematička ispitivanja.